با آموزش پروژه‌محور؛ از اول مهندس شو!

با آموزش پروژه‌محور؛ از اول مهندس شو!

تاکنون فکر کرده‌اید که چرا دانش‌آموزان از درس‌خواندن فرار می‌کنند؟ یا چرا  پس از مدتی دیگر انگیزه فراگیری ندارند؟ چون روش آموزشی ما تاکنون بدین شکل بوده‌است که ابتدا حجم زیادی از مفهوم‌های انتزاعی را به ذهن آنان تزریق ‌کنیم و سپس بگوییم حال مهندس شو! واقعاً چرا از مهندسی شروع نمی‌کنیم؟

ما در گروه آموزشی نسل فردای شریف، درست از مهندسی شروع می‌کنیم. شروع از مهندسی بدین معنی نیست که ما می‌خواهیم همه دانش‌آموزان مهندس شوند. بلکه می‌خواهیم در هرشاخه‌ای که به آن علاقه‌مند هستند  به معنای واقعی با سواد شوند و توانایی تغییر زندگی خود و اجتماع بزرگ‌تر خود را داشته باشند و در نهایت در نقش یک کارآفرین نمونه به جامعه خود خدمت کنند. در روش آموزشی شریف، یادگیری و آموزش برخلاف روش آموزش سنتی برپایه پروژه‌ها و برنامه‌های ازپیش تعیین‌شده استوار است. پروژه‌ها فعالیت‌های پیچیده و چالش‌برانگیز هستند که براساس پرسش و پاسخ دانش‌آموز سازمان‌دهی می‌شوند. آموزش بر پایه فعالیت‌های تحقیقی و عملی است و دانش‌آموزان به صورت فردی و گروهی فرصت تحقیق و تجربه دارند و درنهایت پروژه‌ای برمبنای حقیقت تحویل خواهند‌داد. به عبارت دیگر ما به جای تزریق حجم زیادی از اطلاعات به مغز دانش‌آموزان، با آموزش مطلب‌ها در قالب پروژه‌ای خاص و در جهت به نتیجه رساندن پروژه، با به‌کارگیری روش‌ها و تکنو‌لوژی‌های متعدد، قدرت فکر و خلاقیت را در دانش‌آموزان افزایش می‌دهیم تا آنها بتوانند یادگیری و آموخته‌های خود را در بهبود و افزایش تأثیر نقش خود در جامعه فردا به کارگیرند و این روشی نیست چون روش آموزش پروژه‌محور(Project Base Learning ).

کشورهای پیشرفته در حوالی سال 1920 بعد از گذشت 19 قرن از آموزش به روش معلم‌محور با توجه به نیازهای به وجود آمده و معایب آن، روش آموزش پروژه محور را جایگزین آن کردند و بدین ترتیب خود آموزش نیز دیگر به یک تکنولوژی تبدیل شد.  در کشور ما نیز بیش‌تر از یک دهه است که این روش یکی از راه‌های آموزش شده‌است.

روش آموزش پروژه‌محور به دو بخش کلی تقسیم می‌شود:

1. محتوای آموزش

2. پوسته آموزش

1) محتوای آموزش:

در این قسمت دانش‌آموز با انتخاب پروژه‌های آموزشی در هر مرحله شروع به آموزش و آشنایی با محتوا می‌کند به‌گونه‌ای که در هر بخش با توجه به پروژه، آموزش‌های متناسب نیز طراحی شده‌است تا دانش‌آموز در حین آموزش این محتوا، این آموزش‌ها را  نیزدر پروژه خود استفاده کند و به مرور پروژه‌ای را که ایده‌پردازی کرده‌است را بسازد. در این روند، آموزش در جهت تدوین پروژه به‌کار گرفته می‌شود.

در این روش، هدف، آموزش محتوا نیست بلکه روش‌های به‌دست آوردن محتوای موردنیاز پروژه به دانش‌آموز داده می‌شود به‌گونه‌ای که آن را در پروژه خود و پروژه‌های دیگر استفاده کند.

2) پوسته پروژه:

دانش‌آموز در بخش آموزش پوسته پروژه، در قالب فرمت‌های مشخص، تحقیق پیرامون پروژه (روش تحقیق) را آموزش دیده و آن‌ را اجرا می‌کند.

مزایای آموزش پروژه محور

  1. دانش‌آموزان امروزی با آینده‌‌ای به‌سرعت در حال تغییر روبه‌رو هستند که نیازمند مهارت‌های انسانی منحصر به فرد، سازگارپذیری و توانایی برای مدیریت پروژه و افراد است. آموزش پروژه‌محور پاسخ‌گوی این نیاز است. هم‌چنین دانش‌آموزان خسته و بی‌تفاوت را به مشاركت وا می‌دارد و به آنها انگیزه می‌دهد.
  2. در یك كلاس سنتی دانش‌آموزان تشویق می‌شوند كه به درس گوش دهند و یاد بگیرند، نه اینكه سؤال كنند. اما روش آموزشی مبتنی بر تحقیق روشی است كه موجب یادگیری می‌شود. حفظ كردن حقایق و اطلاعات هیچ‌گاه به یادگیری منجر نمی‌شود، اما این روش در یادگیری سنتی رایج است. پردازش اطلاعات بیش‌تر از داشتن حقایق اهمیت دارد.
  3. یادگیری پروژه‌محور یک رویکرد پویا به تدریس است که در آن دانش‌آموزان مسائل و مشکلات دنیای واقعی را کندوکاو می‌کنند و هم‌زمان، با شرکت در فعالیت‌های گروهی مهارت‌هایی فراتر از برنامه درسی به دست می‌آورند چون این روش متمرکز بر یادگیری فعال دانش‌آموزان است، آن‌ها را تشویق به فهم عمیق‌تر دانش پیش رو می‌کند. تحقیق‌ها هم‌چنین نشان داده‌است که دانش‌آموزان با احتمال بالاتری نسبت به روش‌های سنتی کتاب محور مطالب آموخته‌شده در این روش را به خاطر می‌سپارند. علاوه بر این شرکت در فعالیت‌های گروهی و مستقل باعث افزایش اعتماد به نفس و اراده شخصی دانش آموزان می‌شود.
  4. در روش های آموزش‌محورسنتی، پایه و محور آموزش بر حفظ و یادگیری و گوش‌دادن به درس استوار بود که چندان کارآمد نبود اما در آموزش پروژه محور، تحقیق و بررسی و تجزیه و تحلیل و قرار گرفتن در یک مکان عملی یادگیری را سریع‌تر و ماندگارتر خواهد کرد.
  5. در این نوع آموزش هدف و نتیجه مشخص است و دانش‌آموزان به همان سمت ازپیش تعیین‌شده سوق داده‌خواهند‌شد و از حاشیه‌پردازی پرهیز می‌شود.